Historia Wsi Zabrodzie, Pałacu i Parku po 1945 roku

Okres powojenny

Pałac przetrwał okres wojny i jedynie podczas oblężenia Wrocławia w 1945 r., pocisk artyleryjski uszkodził dach pałacu. Większe zniszczenia parku i pałacu powstały w latach powojennych. Po zakończeniu wojny w Zabrodziu zamieszkali Polacy przesiedleni z kresów wschodnich i innych części kraju. Gospodarstwa rolne za służbę w armii otrzymały także dwie siostry. Służyły one w Pierwszym Samodzielnym Batalionie Kobiecym im. Emilii Plater – pododdział piechoty Wojska Polskiego.

Zniszczenie pałacu

Wieś po raz ostatni w swej historii zmieniła nazwę i do dziś to Zabrodzie. W miejscu byłego folwarku, czyli po południowej stronie drogi, gdzie obecnie znajduje się osiedle wielorodzinne, utworzono Hodowlę Buraka Cukrowego Stacja Hodowli Roślin Zabrodzie.

Pałac i otaczające je zabudowania zostały w latach sześćdziesiątych XX wieku zdewastowane, a następnie rozebrane. Wyjątek stanowił budynek stajni, który został zaadoptowany na mieszkania. Dziś nadal znajdują się tam mieszkania komunalne, świetlica wiejska i izba pamięci. Polany parkowe natomiast wykorzystywano do wypasu trzody i jako boisko do gry w piłkę.

W dniu 24 stycznia 1985 roku park został wpisany do rejestru zabytków pod nr A/3836/539/W.

Transformacja po 1989 roku

Po transformacji ustrojowej, na przełomie XX/XXI wieku Stacja Hodowli Roślin (wtedy już Hodowla Roślin Kalinowa Zakład Zabrodzie) została zlikwidowana. Pojawiły się plany sprzedaży terenu parku ale mieszkańcy wsi chcąc temu zapobiec, złożyli wniosek by Gmina Kąty Wrocławskie stała się właścicielem parku i razem z mieszkańcami wzięła go pod swoją opiekę. I tak też się stało. Mieszkańcy przez lata sami dbali o park.

Stowarzyszenie Przyjaciół Wsi Zabrodzie

W 2012 roku powstało Stowarzyszenie Przyjaciół wsi Zabrodzie, którego głównym celem było doprowadzenie do rewitalizacji historycznego parku. Członkowie stowarzyszenia nawiązali współpracę z pracownikami i studentami Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. W wyniku tej współpracy powstały prace dyplomowe podejmujące problematykę oceny stanu walorów przyrodniczych parku, sieci melioracyjnej oraz kontynuacji rewaloryzacji parku.

Rewitalizacja parku

W 2015 roku dzięki staraniom lokalnej społeczności, powstał projekt rewitalizacji parku. W następnych latach Gmina Kąty Wrocławskie wykorzystując środki Unii Europejskiej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego 2014 - 2020 w celu ochrony i upowszechniania dziedzictwa kulturowego wykonała rewitalizację parku w ramach projektu "Zachowanie i rozwój dziedzictwa kulturowego Gminy Kąty Wrocławskie poprzez Rewaloryzację zabytkowego parku w Zabrodziu - etap I (...)".

Równolegle trwały prace archeologiczne nad odsłonięciem fundamentów zdewastowanego pałacu, które nadal są nieukończone. Powstała jednak koncepcja stworzenia lapidarium z dostosowaniem ruin do funkcji kina plenerowego oraz miejsca spotkań.

Współczesność

W ostatnich latach mieszkańcy mocno angażują się w prace na terenie parku. Z ich inicjatywy powstaje gminna izba zabytków składająca się z archeologicznych artefaktów pałacu. Teren istniejącego parku jest dobrem o wysokiej wartości historycznej i przyrodniczej dlatego od 2021 r. park został objęty opieką merytoryczną Stowarzyszenia Polskich Architektów Krajobrazu (SPAiK) i Katedry Architektury Krajobrazu Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu oraz jest przedmiotem troski Stowarzyszenia Przyjaciół wsi Zabrodzie.

Park stał się osią wspólnych działań mieszkańców wsi i ich chlubą.